Iemands leven gaat eraan kapot

Hallo Daniel, is dit jouw droombaan?

Als net gediplomeerd verpleegkundige in 2014 had ik niet gedacht dat ik twee jaar later in de verslavingszorg zou werken. Tijdens mijn opleiding tot verpleegkundige merkte ik dat mijn hart ligt bij het ondersteunen van cliënten met psychiatrische problematiek. Zo heb ik tijdens verschillende stages in het werkveld regelmatig volwassenen en jongeren begeleid die een psychotische stoornis hebben.

Hierdoor kwam ik ook in aanraking met jongeren die door cannabisgebruik in een chronisch psychotische episode waren beland. Door de stages in dit werkveld ging ik me ook steeds meer verdiepen in de werking van verslavende middelen en de mogelijke gevolgen hiervan op het menselijk lichaam. Nadat ik mijn opleiding had afgerond en al verschillende sollicitaties bij (voornamelijk) psychiatrische instellingen had gehad, kwam ik een vacature tegen als verpleegkundige op de klinische detox. Na het sollicitatiegesprek was ik positief verrast dat ik werd aangenomen.

Op dit moment werk ik hier zo’n 1,5 á 2 jaar op de klinische detox. Ik ga elke dag met veel plezier naar mijn werk en haal veel energie uit de begeleiding en de dagelijkse gesprekken met de cliënten op de afdeling. Elke cliënt heeft zijn eigen verhaal, de één nog complexer dan de ander, wat voor hem of haar uiteindelijk heeft geleid tot verslavingsproblematiek. Om deze mensen te ondersteunen in het zetten van een stap richting abstinentie geeft mij voldoening in mijn werk.

Hoe ziet een werkdag er uit?

Mijn taak is om cliënten gedurende (meestal) één week medische zorg te bieden tijdens de detoxificatie. Dit betekent dat ik gedurende de dag of nacht cliënten observeer op ontwenningsklachten, denk hierbij aan: verhoogde bloeddruk, slapeloosheid, spierkrampen, hevige transpiratie en psychische onrust. Ter ondersteuning van deze klachten krijgen mensen medicatie om de ontwennings- of symptomatische klachten gedurende de week te onderdrukken. Verder geven we dagelijks groepssessies waarbij er met elkaar gesproken wordt over: kenmerken van verslaving, motivatie, nieuwe dagstructuur en het schrijven van een zelfcontroleplan.

De mensen die in de kliniek verblijven, met welke verslavingen hebben zij te kampen en hoe lang duurt een gemiddelde opname?

Over het algemeen blijven cliënten een week op de klinische detox. Bij sommige gevallen kan dit ook langer zijn, dit is afhankelijk van de mate van verslavingsproblematiek, de lichamelijke gezondheid en het middel wat men gebruikt. Voornamelijk komen mensen in de kliniek voor detoxificatie van alcohol of drugs. Regelmatig komt het ook voor dat mensen in de kliniek komen voor detoxificatie van benzodiazepinen, methadon of antidepressiva. Deze mensen blijven vaak langer dan een week aangezien de desbetreffende medicatie geleidelijk afgebouwd moet worden, en mensen niet zomaar kunnen stoppen met de medicatie.

Zijn ze allemaal gemotiveerd?

In principe komt elke cliënt op een vrijwillige basis bij de klinische detox, dit zou dus betekenen dat iedereen vanuit zichzelf een intrinsieke motivatie heeft om te stoppen. Helaas is dit niet altijd het geval. De wens tot opname wordt soms ook door de sociale omgeving ingezet als laatste ‘redmiddel’. Denk hierbij aan ontzegging uit het ouderlijk huis, (geen) contact met kinderen of eventuele gevolgen voor gezinssituatie/huwelijk. Aangezien ze met meerdere mensen op de afdeling zijn merk je dat gedurende de week de schaamte/schuld wat afneemt. Ze voelen zich verbonden met elkaar wat de motivatie tot stoppen van gebruik doet toenemen.

Hoe groot is de kans op terugval?

Het percentage van terugval durf ik niet te benoemen, maar het komt regelmatig voor dat mensen voor een tweede keer terugkomen op de klinische detox. Wat hierin opvallend is, is dat mensen dan beter kunnen benoemen wat voor hen triggers en valkuilen zijn waarom ze zijn teruggevallen. Zo lukt het voor hen beter een controleplan op te stellen en een volgende keer in een zelfde situatie terugval te voorkomen.

Wat heb je nodig om een verslaving te overwinnen volgens jou?

Ik merk dat ik me soms kan storen aan de term verslaving. Je hoort de term vaak te pas en te onpas langskomen in de samenleving: er wordt al snel gezegd dat iemand ‘verslaafd’ is aan bijvoorbeeld social media of snoepgoed, zonder erbij stil te staan wat zo’n uitspraak eigenlijk echt betekent. Verslaving is in mijn ogen geen toestand waarbij iemand vrolijk toegewijd is aan een activiteit, het is een serieus gezondheidsprobleem waar iemands leven aan kapot gaat. Vanuit de verslavingszorg wordt er vaak gesproken over motivatie, zelfcontrolemaatregelen en gebruikmaken van anti-trekmedicatie (wat de zucht naar een middel vermindert) in te zetten om de eerste stappen te zetten om verslaving te overwinnen.

Mensen met een verslaving zijn vaak door een gevoel van ‘innerlijke leegte’ verslaafd geraakt. Zij hadden last van traumatische ervaringen, voelden zich geïsoleerd en terneergeslagen en voelden zich met niks en niemand meer verbonden. Uiteindelijk gaat men dan op zoek naar een gevoel van verbondenheid en vind deze bij alcohol of drugs, wat uiteindelijk tot verslaving aan een desbetreffend middel kan leiden. Via Youtube kwam ik onlangs een presentatie tegen van Johan Hari (Everything You Think You Know About Addiction Is Wrong, Johann Hari, TED Talks) waar deze innerlijke leegte/verbondenheid ook wordt beschreven.

Ondersteuning in sociale interactie en het maken van verbindingen met de sociale omgeving is van essentieel belang om een verslaving te overwinnen. Het zal naar mijn idee alleen maar averechts werken wanneer je deze mensen in het hokje ‘verslaafden’ houdt en hen niet ondersteunt en begeleidt en opneemt in de dagelijkse samenleving. Zo kunnen zij zich weer verbonden gaan voelen met andere aspecten dan alcohol of drugs. Kortom, ik denk dat het dus een combinatie is van verschillende factoren om een verslaving te overwinnen. De één zal zich beter voelen bij het gebruikmaken van anti-trekmedicatie, terwijl een ander meer baat heeft bij ondersteuning in het opbouwen van een gezond sociaal netwerk.

Werk jij over 10 jaar nog steeds in de verslavingszorg of…?

Ik ben een jonge en ambitieuze verpleegkundige en wil me continu blijven verdiepen in mijn werkveld. Op het moment ben ik mij verder aan het specialiseren op het gebied van verslavingsproblematiek, dus ik zie mijzelf de komende jaren nog wel in de verslavingszorg werken.

Bedankt Daniel Slingerland, @_DnlSlingerland.

Foto komt uit de collectie van André Brockbernd, @dokandojo.

Auteur: Mary

Mijn bio op twitter is aardig volledig: Kritisch, Nieuwsgierig, Moeder, Behulpzaam, Humor, Gehuwd, Regelaar, Spontaan, Flapuit, Creatieve geest, Ideeënbrein, Blogger, #twittertaalgids en oh ja ook nog: a-technisch ben ik.

Deel dit bericht

7 Reacties

  1. Dank voor het duidelijke verhaal. Onder de indruk van je hart voor de mensen!

    Laat een reactie achter
  2. Heel moedig werk Daniel.
    De mensen hebben echt zorg nodig, ook al willen ze het soms zelf niet maar wordt het afgedwongen.
    Waren er maar veel mensen zo als jij met een groot empathisch vermogen.

    Over de definitie verslaving zat ik nog even na te denken….

    Ik heb er niet voor geleerd, dus ik spreek uit mijn onderbuik.
    Als je niet Met en niet Zonder kan. Dan is er denk ik sprake van een verslaving.
    Met drugs is dat al vrij snel duidelijk, maar er zijn allerlei andere gebieden waar dit geldt. Eten, Roken, Drank, Games, Sociale Media.
    Je ontwikkelt een patroon waar je blijkbaar na gebruik voor beloond wordt, waardoor je het in stand houdt.
    Met drugs is het natuurlijk ook direct aantoonbaar door de chemie die er op treedt.

    Ik denk dat verslaving ook zeker van toepassing is op sociale media en/of smartphone gebruik. Er zijn legio’s mensen (jong volwassenen en pubers) die een verslaving hebben om alles op Insta/FB te volgen.
    Je ziet gedrag dat pubers iets op Instagram zetten, en bij weinig reacties er maar weer vanaf halen om later weer hetzelfde erop te zetten.
    Of als je puber lang in het pashokje staat te passen, maar eigenlijk via Snapchat haar nieuwe kleding laat keuren voordat ze het koopt.
    Door de afhankelijkheid van deze sociale media is er, net als bij drugs, een interne leegte die opgevuld wordt.
    Als je je puber dat naar een Wifi-free camping meeneemt (geen Free WiFi bedoel ik dus dat t gratis is), zie je de ontwenningsverschijnselen.
    Humeur, kort lontje, depressief en verveling in het kwadraat.

    Laat een reactie achter
    • Dag Johan,

      Volgens de literatuur wordt er gesproken van verslaving wanneer er sprake is van:
      •controle verlies
      •meer gebruiken of langer doorgaan dan men van plan was
      •vaker gebruiken dan men van plan was
      •in de problemen komen of grenzen overgaan door het gebruik of gedrag
      •er veel aan moeten denken of er veel mee bezig zijn
      •ontwenningsverschijnselen als men niet drinkt of gebruikt

      Ik ben het eens met je reactie mbt games, social media, eten etc. Ik denk dat het zeker ook van toepassing is op het gebruik van social media en smartphone. Er zijn nog geen wetenschappelijke onderzoeken hiernaar gedaan, maar ik denk dat het hierbij ook zeker sprake is van een bepaalde vorm van verslaving.

      Vanuit verschillende kanten wordt hierover de term ‘Infobesitas’ genoemd. Er zit geen rem op de informatie die we met elkaar delen en de drang om overal van op de hoogte te zijn.

      Ik hoop dat er inderdaad meer onderzoek gedaan wordt naar deze vorm van ‘verslaving’ want ik denk inderdaad dat vele pubers in hun ontwikkeling stagneren wanneer zij de behoefte blijven houden om continu alles met elkaar te blijven delen.

      Laat een reactie achter
  3. Maar de detox is nog maar het begin van de behandeling toch? Ik werk zelf in een gevangenis, de PI Leeuwarden, waar we een groepsbehandeling aanbieden volgens het Minnesota model. Naast de 12 stappen doen we ook veel aan psycho-educatie en het maken van een terugvalpreventieplan. En nazorg natuurlijk. Ik veronderstel dat het over het algemeen de bedoeling is om na de detox een verder behandeltraject in te zetten ?

    Laat een reactie achter
    • Hoi Heidi,

      Wat tof om te lezen dat je in de gevangenis in Leeuwarden werkt, lijkt me ontzettend uitdagend werk om te doen! Wat interessant om te horen dat jullie ook werken volgens het Minnesota-model.

      De detox is inderdaad het begin van de behandeling, waarbij de nadruk puur wordt gelegd op het lichamelijk ontgiften van een desbetreffend middel. Bijna iedere cliënt gaat na de detox nog een verder behandeltraject in inderdaad. Gedurende de week op de detox geven we als het ware een ‘introductie’ op het verdere behandelaanbod door het geven van groepsmodules, waar ook zaken als terugvalpreventie aan bod komen.

      Ik hoop zo voldoende je vraag te hebben beantwoord.

      Laat een reactie achter
  4. Het is best zwaar werk lijkt mij,maar er bestaan ook veel vormen van verslaving.Hier gaat ook het lichaam zwaar onder lijden,detox behandeling lijkt me ook niet makkelijk.Het lichaam ontgiften dat is duidelijk.Maar mensen die een game of gokverslaving hebben gebruiken dus geen genotsmiddelen, maar zijn ook moeilijk te behandelen!

    Laat een reactie achter

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *