Er is nu zo veel afleiding dat de concentratie achteruit holt

Dag Marcel, heb jij jouw hart gevolgd wat betreft studiekeuze?

Volledig. Ik wilde graag een opleiding volgen waarbij ik meer te weten zou komen over de werking en ontwikkeling van medicijnen. En dan geen geneeskunde of farmacie, maar echt de opleiding die gaat over het menselijk lichaam en wat daar op celniveau allemaal in gebeurt. Dat de eerste anderhalf jaar vooral over mossen en ongewervelde dieren gingen was wel wat onhandig overigens…

Was jij vroeger al geïnteresseerd in de bloempjes en de bijtjes?

Helemaal niet. En nog steeds niet eerlijk gezegd. Natuur, planten en dieren vind ik vooral interessant vanwege het vak dat ik nu geef, en ik heb het leren waarderen, maar ik zal niet op een zondag vrijwillig in de natuur te vinden zijn. Het ging mij vroeger (en nu nog steeds) vooral om het menselijk lichaam en wat daar allemaal in gebeurt. Hopelijk lezen mijn leerlingen dit niet, want dan val ik grandioos door de mand natuurlijk. Het is dan wel weer ironisch dat ik al jaren bovengemiddelde examenresultaten haal op het gebied van natuur en bij de medische zaken rond het gemiddelde blijf hangen.

Wat zijn essentiële eigenschappen voor een docent?

Oprechte betrokkenheid bij de leerlingen. Je staat er niet voor jezelf, maar het is je taak als docent om de leerlingen zo goed mogelijk te begeleiden naar zelfstandigheid (mentaal en vakinhoudelijk). Daarnaast eerlijkheid en duidelijkheid naar zowel leerlingen als ouders. Een leerling moet op de plek terecht komen die hem of haar het beste past.

Hoe houd je de aandacht vast van de scholieren?

Niet. Het is volgens mij de truc om de aandachtsboog zo ver mogelijk op te rekken, maar daarnaast wel ruimte te blijven geven voor de ‘ontwikkeling van de sociale vaardigheden’ in de klas. Op die manier ontstaat er een situatie waarbij je op bepaalde momenten kunt afdwingen dat er echt even serieus gebikkeld moet worden, terwijl je dan op andere momenten de teugels kunt laten vieren. Volgens mij is dit aspect nog belangrijker dan het hebben van een goed verhaal. Als je een goede relatie hebt met de klas krijg je veel meer de kans om kennis over te dragen of om ze aan het werk te zetten. Verder vind ik het belangrijk om veel (slechte) humor, filmmateriaal en animaties te gebruiken. Ook helpt het om de klas op het verkeerde been te zetten zodat je iedereen stimuleert om mee te denken, in plaats van alleen maar een verhaal te consumeren.

Zijn leerlingen door de jaren heen veranderd in hun gedrag?

Daar geef ik misschien te kort les voor. Oudere collega’s zeggen van wel. Ik vind van niet. Veruit de meeste leerlingen zijn keurig en correct naar elkaar en de docenten toe. En biologisch gezien is het volkomen verklaarbaar dat er een andere sfeer kan ontstaan als je 30 pubers van verschillende geslachten een dag lang in een te klein hok bij elkaar zet. Dat lijkt me van alle tijden. Wat natuurlijk wel een heel concrete verandering heeft opgeleverd is de komst van de mobieltjes. Er is nu zo veel afleiding dat vooral de concentratie achteruit holt en leerlingen veel minder in staat lijken om zich langer dan 30 seconden ergens in vast te bijten. Hier ligt een uitdaging.

Tot op heden heb jij les gegeven met behulp van ‘ouderwetse’ boeken. Vanaf het nieuwe schooljaar zal dat met behulp van de iPad zijn. Hoe kijk jij daar tegenaan?

De iPad zie ik als een verrijking van de les. Niet als een vervanging van bestaand materiaal. Ook leerlingen geven aan graag een boek er bij te hebben als anker. Daarnaast kan de iPad worden gebruikt om zaken op te zoeken, animaties te bekijken en verdieping aan te brengen. De mogelijkheden om leerlingen bepaalde zaken aan het verstand te peuteren worden wel flink uitgebreid en daar moeten we in de les gebruik van maken. Al wordt het wel spannend natuurlijk, want ze zijn al zo snel afgeleid en nu krijgen ze ook nog eens hele dagen de iPad voor hun neus.

Behalve biologie docent ben jij onder andere ook mentor. Wat kan jij als mentor betekenen voor leerlingen?

Bij het mentoraat hoop ik altijd dat ik kan helpen op de weg naar zelfstandigheid binnen studie en beroep. Stimuleren van eigen initiatief, het maken van planningen, het oriënteren op de toekomst, het omgaan met problemen, het omgaan met docenten en medeleerlingen, soms ook het omgaan met ouders. Ik wil daarbij niet sturend zijn maar vooral spiegelen, bevragen en stimuleren. Het kan dan geweldig zijn om een leerling te zien groeien op basis van de initiatieven die hij of zij uiteindelijk zelf neemt. Het hoogst haalbare is voor mij een situatie waarbij de leerling een drempel heeft genomen en dit niet heeft gedaan ‘omdat het moest van de mentor’, maar dat hij of zij het gevoel krijgt dit volledig zelf te hebben gerealiseerd.

Kan jij in je vrije tijd afstand nemen van je werk?

Zeker. En daar ben ik blij mee en het lijkt me ook essentieel. Er gebeurt zo ontzettend veel op school. Ik vind het vreselijk wat er met sommige leerlingen gebeurt en wat ze soms mee moeten maken en ik wil ook alles doen wat in mijn macht ligt om te helpen, maar als ik thuis ben tellen mijn vrouw en kinderen en gaat de knop helemaal om. Dat geldt zelfs voor de lesstof: geen ‘medische missers’ of ‘de operatiekamer’ of een BBC-natuurdocumentaire op de televisie. Wel mogen leerlingen me altijd storen voor dringende zaken en ligt er vaak nog voorbereidingswerk of nakijkwerk te wachten, maar dat vind ik wat anders; dat hoort er bij. Dan komen er zelfs documentaires voorbij en dat vind ik dan ook best wel interessant. Dan werk ik thuis. Maar als ik echt vrije tijd heb ga ik een plaatje draaien, een boek lezen, leuke dingen doen met het gezin en me weer opladen voor de eerstvolgende les.

Bedankt Marcel Bijman voor dit gesprek. Marcel werkt als biologie docent op www.hetassink.nl

Foto komt uit de collectie van André Brockbernd, @Dokandojo

Auteur: Mary

Mijn bio op twitter is aardig volledig: Kritisch, Nieuwsgierig, Moeder, Behulpzaam, Humor, Gehuwd, Regelaar, Spontaan, Flapuit, Creatieve geest, Ideeënbrein, Blogger, #twittertaalgids en oh ja ook nog: a-technisch ben ik.

Deel dit bericht

1 reactie

  1. Zou willen dat ik vroeger zo´n docent had,maar helaas heb ik alles zelf moeten uitzoeken met avondstudie!

    Laat een reactie achter

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *