Ik ben er nog steeds van overtuigd dat ik een slecht mens ben

Ik heb onlangs de meester van mijn lagere school opgebeld. Na 49 jaar spraken wij elkaar weer voor het eerst. Mijn herinneringen aan hem bleken te kloppen. En hoewel toen nog een kind, bleken mijn aannames over hem ook niet ver van de werkelijkheid te liggen.

Ik heb een theatervoorstelling gemaakt over mijn leven, of eigenlijk hoe ik heb leren leven met de gevolgen van kindertrauma’s.

Hoe ik kan houden van mensen zonder van mezelf te houden. Hoe ik mijn best doe mijn leven zo leuk mogelijk te maken, ook al heb ik zoveel psychische pijn. Hoe ik altijd op tijd, voor het echt slecht ging, psychische hulp gevraagd had en kreeg.

Hoe ik meestal door de intakeprocedure heen was en een vertrouwelijke werkrelatie met de behandelaar had opgebouwd, voordat ik echt in een crisis onderdook. Hoe ik steeds maakte dat ik gered kon worden, terwijl ik feitelijk niet gered wilde worden. Want ik was en ben er nog steeds van overtuigd dat ik een slecht mens ben.

Dat ik iedereen tot last ben met mijn bestaan.

Dat is heel diep vanbinnen een vastgetimmerde overtuiging. Naar mezelf kijken doet mij pijn en dat ontwijk ik dus. Mijn verstand zegt me andere dingen, dus heb ik mezelf aangeleerd om via de ogen van anderen naar mij te kijken. Dan zie ik een energieke, expressieve vrouw. Vrolijk ook wel. Met dat beeld kan ik verder leven. Gemakkelijk is dat geenszins.

Het is vrij gemakkelijk mensen uit mijn jeugd hiervan de schuld te geven.

Feit is dat mijn opvoeders flinke steken hebben laten vallen. Dat degenen van wie ik graag basisveiligheid en onvoorwaardelijke liefde had mogen meekrijgen daartoe niet in staat waren, staat als een paal boven water. Ik ben daar best boos over, maar heb er ook begrip voor. Ook zij hadden hun trauma’s en aanleg meegekregen in hun jonge leven, voordat ik van hen het leven kreeg en een zeker leed daarmee doorgegeven werd.

En daarom begin ik mijn verhaal ook altijd met “Bij mijn geboorte waren alle veronderstelde voorwaarden voor een later psychisch lijden aanwezig: ik kreeg mijn karakter en persoonlijkheidsstructuur bij mijn geboorte mee. Bij mijn voorvaderen was er sprake van ernstige trauma’s, veel familieleden hadden ook psychisch lijden. Mijn vader overleed al voor mijn geboorte, liet mijn moeder dus alleen achter nog voor ze moeder was en zij had niet de capaciteiten om veiligheid en benodigde zorg te bieden. Vervolgens raakte zij tot overmaat van ramp ook nog in een destructief huwelijk met mijn stiefvader verzeild.”

Maar ik mag niet klagen, ik heb ook heel veel geluk gehad.

Ik ben gezegend met eigenschappen die niet mijn verdienste zijn: mensen vinden me betrouwbaar, ik ben spraak- en taalvaardig en ik kan me goed uitdrukken. Ik kan goed contact maken en ik ben niet lelijk. En ik ben wit en kom nog gemotiveerd over. Kortom: ik heb veel profijt van positieve vooroordelen. En niet het minste: ik heb altijd mensen om me heen gehad die het voor me opnamen.

De eerste die ik me in die context kan herinneren was mijn meester Scholten.

Er was in die jaren nog geen meldpunt kindermishandeling. Hij kon niet veel meer doen dan hij deed: mij laten zien dat hij me zag en mijn pijn erkende. Ik wist zelf niet eens dat ik het moeilijk had thuis. Maar hij legde zijn arm om mijn schouders en ik voelde me op dat moment – ik was toen een jaar of elf – enorm veilig en begrepen. En daarom heeft hij nu dus die rol in mijn voorstelling. Elke keer als meester Scholten het podium opkomt, raakt mijn spel mijzelf.

Door zijn zorg voor mij heb ik – niet eens veel later – voor het eerst en daarna nog ontelbare keren in de loop van mijn leven, om psychische hulp durven en kunnen vragen. Ik kon me nog herinneren hoe zijn dochter heette en toen ik haar naam pasgeleden opzocht op Facebook, vond ik haar meteen. In een chat vroeg ik haar of meester Scholten inderdaad haar vader was en zo ja, of zij hem kon laten weten hoe belangrijk hij in mijn hele leven tot nu toe is geweest en daarom zelfs een rol in mijn voorstelling heeft.

Dezelfde dag nog antwoordde ze me dat ze mijn contactgegevens graag aan haar vader wilde doorgeven. Via sms maakten de meester en ik een belafspraak voor een avond. Ik was de hele dag kinderlijk zenuwachtig. En het gesprek was geanimeerd, wervelend en emotioneel.

“Ik heb je gegoogeld”, zei hij, “en ik ben trots op je.”
“Ik gun jou te weten dat zo’n klein gebaar zo veel effect op mijn leven heeft gehad”, zei ik hem.
“Dan ben ik ook wel een beetje trots op mezelf”, zei hij.
Ik voelde door de telefoon dat hij een beetje glunderde.

Gastblog van Mirjam Giphart. Lees hier meer over haar theatervoorstelling, Herstellen doe je niet alleen.

Foto komt uit de collectie van Monique Paulina Jouvenaar-van Eerden.

Auteur: Mary

Mijn bio op twitter is aardig volledig: Kritisch, Nieuwsgierig, Moeder, Behulpzaam, Humor, Gehuwd, Regelaar, Spontaan, Flapuit, Creatieve geest, Ideeënbrein, Blogger, #twittertaalgids en oh ja ook nog: a-technisch ben ik.

Deel dit bericht op

6 Reacties

  1. Ik ben onder de indruk

    Reageer
    • Dank je wel Mique. Als je wilt: ik ben best benieuwd waarvan je onder de indruk bent en wat maakt dat het die indruk op je maakt. Giphartelijke groet, Mirjam

      Reageer
  2. Ik ben ook onder de indruk, van jouw veerkracht, Mirjam, van hoe jij zelf al door had dat je hulp nodig had en die dus ook zocht, vond en aannam. Niet iedereen ziet bij zichzelf dat ie hulp nodig heeft of moet aannemen. Heel goed van jou!

    Maar ik ben ook onder de indruk van jouw meester Scholten. Elk kind dat mishandeld wordt, zou zo’n meester Scholten moeten hebben. Iemand die ziet dat je het moeilijk hebt en je helpt met zo iets simpels als een arm om je schouder leggen en je daardoor heel even het gevoel kan geven dat je er mag zijn, dat je wel een goed mens bent. Dat is zo belangrijk voor je eigenwaarde.

    Ik hoop wel voor je, dat je nu, al is het maar een heel klein beetje, overtuigd bent dat je geen slecht mens bent en je er echt mag zijn. Want ik vermoed dat je met jouw theatervoorstelling een hoop andere mensen helpt en dat alleen al is iets wat echt slechte mensen niet zouden willen en kunnen doen!

    Reageer
    • Ja lieve Nike ik ben het helemaal met je eens: ieder kind zou zo’n meester moeten hebben. Ik heb (ik ben inmiddels professioneel ggz-ervaringsdeskundige) workshops gegeven over kindermishandeling aan onder meer medewerkers van de huisartsenpost. En dan zei ik: je kunt ze misschien niet redden die kinderen maar laat merken dat je ze ziet! Leg n arm om hun schouders. Wie weet maak je zo ook wel t verschil zoals mijn meester dat deed met mij! Dankjewel voor je fijne.reactie!!

      Reageer
  3. Wat een mooi slot aan dit verhaal.
    Zò fijn dat je iemand trof waar je op vertrouwde en dat niet beschaamd werd, en dan nu zelfs contact met zijn dochter!
    Geweldig!
    Liefs Wilhelmina

    Reageer
    • Lieve Wilhelmina mooi he dat dat na zoveel jaren nog gebeurd is, he?! Ik heb t heel vaak gedacht maar nooit gedurfd. Maar nu hij die rol in mijn voorstelling heeft, gunde ik het hem zo dat hij dat wist. En ge..luk..kig is hij ondanks zijn hoge leeftijd nog onder ons!! Dankjewel voor je lieve woorden! Mirjam

      Reageer

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *