Geef ieder kind in een scheidingssituatie een stem

Dag Marieke, jij bent oprichter van de Beroepsorganisatie Kindbehartiger en Stichting Kwaliteit Kindbehartiger, bedenker van het functieprofiel Kindbehartiger en Kindbehartiger via jouw eigen praktijk KidsInbetween. Wat doet een Kindbehartiger?

Als Kindbehartiger ben ik er voor ieder kind in een scheidingssituatie, ongeacht de leeftijd van het kind. We hebben een prachtig Kinderrechtenverdrag waarin staat dat ieder kind zijn of haar mening moet kunnen afgeven in die aangelegenheden die het kind aangaan.

Mijns inziens dient dit op kindvriendelijke wijze te gebeuren. Dit is een van de redenen waarom de Kindbehartiger in het leven is geroepen; om kinderparticipatie voorop te zetten voor ieder kind, maar kinderen ook bescherming te bieden voor de kwetsbare positie waarin zij zich bevinden en niet te betrekken in die zaken die op volwassen niveau spelen.

Ik ontvang wekelijks aanvragen voor een Kindbehartiger, ofwel voor mijzelf ofwel wordt deze uitgezet naar de Kindbehartigers die landelijk actief zijn. Afhankelijk van de hulpvraag en de regio. De aanvragen komen veelal binnen via een ouder, soms beide ouders, danwel via professionals zoals advocaten, mediators, psychologen en scheidingscoaches.

Voor de ondersteuning van kinderen moet goed gekeken worden naar de toestemming die wij nodig hebben van beide gezaghebbende ouders voor kinderen tot 12 jaar en daarnaast van het kind en beide gezaghebbende ouders voor een kind tussen de 12-16 jaar. Vanaf 16 jaar kunnen kinderen ons zelfstandig contacteren. Wij betrekken altijd waar mogelijk zoveel mogelijk beide ouders. Immers hebben wij hen in beginsel beiden nodig in het belang van het kind.

Wij lopen nog wel eens tegen knelpunten aan. Denk aan een ouder die je benadert en de andere ouder wil niet meewerken omdat hij of zij aangeeft dat er niets aan de hand is met het kind. Wij trachten dan toch op verschillende manieren deze ouder te bereiken om meer uitleg te geven over wat wij kunnen betekenen. Immers doet iedere scheiding op enige wijze iets met een kind. Denk aan het wegvallen van houvast omdat een van de ouders vertrekt, een mogelijke verhuizing, knelpunten rondom de loyaliteit en meer.

Waarom is het werk van een Kindbehartiger zo belangrijk? Kan een Kindbehartiger het verschil maken?

Juist met de komst van de Kindbehartiger kunnen we ieder kind in een scheidingssituatie via een eigen belangenbehartiger een stem geven, ongeacht de leeftijd van het kind en dus los van de leeftijdsgrens van 12 jaar die in principe in Nederland geldt. Door onze kennis en omdat wij ook juridisch onderlegd zijn, kunnen wij schakelen met advocaten aan de voorkant van het proces. Dit zodat veel eerder de stem van het kind kan worden meegenomen, maar ook voorkomen wordt dat deze uit zijn verband wordt getrokken.

Wij helpen kinderen om zaken in perspectief te plaatsen. Geven inzicht in die materie die het kind aangaat, in een voor een kind begrijpelijke taal. Dit zodat de stem van het kind helder wordt gemaakt. Belangrijk is te vermelden dat de wens van het kind niet altijd in het beste belang van het kind hoeft te zijn. Zaken filteren, congruent communiceren naar alle betrokken en inzicht geven zorgt ervoor dat het kind ook de consequenties kan gaan beseffen, uiteraard afhankelijk van de leeftijd en ontwikkeling.

Wat ik wil benadrukken is dat voorkomen moet worden dat de indruk gewekt wordt dat wij alles kunnen oplossen. Wij kunnen vooral een belangrijke rol spelen om de stem van ieder kind inzichtelijk te krijgen, de hulpvraag achter het verhaal te filteren, om zaken te signaleren, inzicht te bieden over de impact van de scheiding en de communicatie met kinderen, een stuk psycho educatie toepassen en de verbinding creëren rondom het ouderschap.

Wij volgen veel trainingen ter nadere specialisatie en werken samen met andere professionals. En dat is belangrijk; weten waar je eigen expertise ligt, wanneer je moet doorverwijzen, experts om je heen verzamelen zodat ouders en kinderen sneller op de juiste plek terecht komen en de hulpvraag eerder kan worden opgepakt. Handelingsverlegenheid moet worden voorkomen, stevig gaan staan voor het kind is nodig, hierbij de regie pakken, ook richting anderen, maar ook goed de eigen begrenzingen kennen.

Zou het niet verstandig zijn om bij elke scheidingszaak waar kinderen bij betrokken zijn, standaard, in een vroeg stadium, een Kindbehartiger in te schakelen?

Ik zou dit zeker aanbevelen en dit sluit aan bij de vereisten uit het Kinderrechtenverdrag. De Kindbehartiger is in het leven geroepen omdat er iets miste hieromtrent binnen ons systeem, en ik kwaliteit essentieel vind. Een ieder kan zich coach noemen en met kinderen in een scheiding aan de slag gaan, terwijl de materie vraagt om kennis en kunde alsmede de eigen grenzen bewaken.

Het Kinderrechtenverdrag vereist ook dat ieder kind zijn stem moet kunnen afgeven, maar wel op kindvriendelijke wijze. Nu worden kinderen ‘gehoord’ in de rechtbank wanneer zij 12 jaar of ouder zijn, soms wanneer zij wat jonger zijn indien hun rijpheid dit toelaat, of schrijven zij een brief aan de rechter. Vaak heeft er dan al jaren veel gespeeld binnen het gezin.

Kinderen koppelen richting ons terug het eng te vinden om naar de rechtbank te gaan. Wij trachten hen hier op voor te bereiden en liever nog weg te houden uit het juridisch speelveld. Kinderen zijn wijs, in lijn met hun leeftijd en ontwikkeling, maar hebben vaak geen idee van de impact van hun uitingen in het juridisch speelveld, of voor hun eigen toekomst. Ik sprak laatst twee jongeren die aangaven mijn informatie zo graag jaren eerder te hebben gehad, omdat ze dan andere dingen hadden kunnen zeggen. Zij snapten toen nog niet goed wat de consequenties zouden zijn en uitten enkel hun gevoel. Hier tegenover staat dat inzicht bieden op kindvriendelijke wijze en in hun taal zo essentieel is zodat ze hun gevoel ook leren te plaatsen.

Mijn inziens zou het de normaalste zaak van de wereld moeten worden dat bij een scheiding ouders ondersteuning vragen voor zichzelf, samen of apart, via een mediator, scheidingscoach of anderszins en dat de kinderen standaard ondersteuning krijgen via een eigen professional. Laagdrempelig en zo vroeg mogelijk zodat kinderen zolang mogelijk kind kunnen zijn en met een vertrouwd en veilig gevoel verder kunnen na de scheiding.

Gezien de rol van de Kindbehartiger kan ik mij zelfs voorstellen dat ouders minder gefocust zijn op de ex-partner en meer op hun gezamenlijke kind(eren). Ik kan mij zelfs voorstellen dat een positief gevolg daarvan is dat ouders minder lang procederen. Sluit dit aan bij jouw bevindingen?

Jazeker, dit blijkt ook uit de resultaten die al zijn behaald. Ik geef de volgende casus mee: Een stel dat al enkele jaren uit elkaar is, liep opnieuw vast omdat hun zoontje bepaalde gedragingen ging vertonen. De conflicten liepen hierdoor op en gingen zich op het niveau van ex-partners afspelen. Via hun eerdere mediator zijn zij gewezen op de rol van de Kindbehartiger. En zo kwamen zij bij mij terecht. Wat deze ouders niet wisten was dat hun zoontje van 5 gevoelens overnam van beide ouders. De signalen van het kind werden door iedere ouder anders geïnterpreteerd. De communicatie liep vast en zo kwamen zij tegenover elkaar te staan. Dit gebeurt vaak.

Beiden stonden op het punt om naar een advocaat te gaan en met elkaar hebben we dit kunnen voorkomen. Een groot compliment voor deze ouders die ervoor open stonden, zich kwetsbaar durfden op te stellen, bij zichzelf naar binnen durfden te kijken en over hun eigen schaduw heen durfden te stappen in het belang van hun kind. Hier hadden zij ondersteuning bij nodig en dit durfden zij ook te vragen. Dat staat voor kracht. Ik zou iedere ouder dan ook oproepen om zo vroeg mogelijk steun te vragen rondom de scheiding. Dit kan zoveel bieden en zoveel voorkomen; aan heftige emoties, langdurig strijden, hoog oplopende financiële kosten en, belangrijker nog, voor de ontwikkeling van uiteindelijk de kinderen.

Dank Marieke Lips, @LipsMarieke voor dit gesprek. Lees meer op www.kindbehartiger.nl en www.kidsinbetween.nl

Foto komt uit de collectie van Miek Koopmans.

Auteur: Mary

Mijn bio op twitter is aardig volledig:
Kritisch, Nieuwsgierig, Moeder, Behulpzaam, Humor, Gehuwd, Regelaar, Spontaan, Flapuit, Creatieve geest, Ideeënbrein, Blogger, #twittertaalgids en oh ja ook nog: a-technisch ben ik.

Deel dit bericht

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *